Zuid-Spanje heeft erg veel te bieden. Je treft er bruisende grootsteden aan als Sevilla, Córdoba en Granada, je kan afkoelen in de Middellandse Zee of een kampeertocht maken tussen de witte dorpen in de Sierra de Grazalema. Maar een parel die vaker dan niet wordt overslagen is de zuidwestelijke havenstad Cádiz. En dat is vreemd, want Cádiz is eeuwenoud, enorm charmant en erg levendig. Ik ging op ontdekking in een stad die veel meer te vertellen heeft dan je zou denken.

De geschiedenis van Cádiz begint niet zomaar bij een jaartal, maar bij een mythe. Volgens de overlevering zouden zelfs Hercules hier voet aan wal hebben gezet. De werkelijkheid is al net zo indrukwekkend: rond 1100 voor Christus stichtten de Feniciërs hier een handelspost – Gadir – op een strategisch schiereiland aan de rand van de bekende wereld. Sindsdien heeft Cádiz zich staande gehouden, stormen doorstaan en een sleutelrol gespeeld in het grote spel van wereldgeschiedenis.

Door de eeuwen heen groeide de stad uit tot een van de belangrijkste havens van Europa. Vanuit Cádiz vertrokken schepen naar de Nieuwe Wereld en keerden ze terug met specerijen, goud, verhalen en geheimen. Tijdens de Spaanse onafhankelijkheidsoorlog tegen Napoleon speelde Cádiz opnieuw een hoofdrol: terwijl het land bezet werd, bleef deze stad vrij. Hier, tussen de zee en het vuur, werd in 1812 de eerste Spaanse grondwet geboren – een revolutionair document voor die tijd, opgesteld midden in de chaos van oorlog.

Geschiedenis onder je voeten

Als je door de straatjes van Cádiz loopt, voel je het allemaal. Niet op een opdringerige manier, maar eerder als een echo onder je voeten, een glimp in een gevel, een bries die net iets meer weet dan jij. Het Romeinse theater – half verborgen achter huizenblokken – komt plots tevoorschijn alsof het je wil zeggen: “Wij waren hier al.” De oude Catedral de Cádiz, wit en massief, houdt de wacht over het plein alsof ze elke verandering in de wereld al heeft zien komen en gaan. En dan zijn er nog de tientallen uitkijktorens, ooit gebouwd door rijke kooplieden om hun handelsschepen in de gaten te houden – nu staan ze daar als stenen herinneringen aan de gouden tijden.

Wat mij opvalt: Cádiz is geen museumstad. Het leeft. De geschiedenis is niet netjes opgepoetst, maar rauw, echt, soms rommelig – zoals het hoort. Je raakt hier niet uitgekeken. Niet alleen vanwege de gebouwen of de monumenten, maar omdat de stad zichzelf blijft vertellen. Elke straathoek heeft z’n verhaal, en als je even blijft stilstaan, vertelt Cádiz het je graag.

Oeroud maar springlevend

Cádiz is inmiddels dus bezig aan zijn vierde millennium, maar de stad is niet alleen een plek vol oude gebouwen en standbeelden. Het historische centrum, bijna volledig omgeven door de oceaan, bulkt van de gezelligheid. Het is een labyrint van smalle steegjes waar de rook van gebakken kastanjes opstijgt en het scherpe geluid van bestek je voortdurend herinnert aan het belang van de eetcultuur in deze streek.

Die sfeer en dat uitgesproken karakter zijn onlosmakelijk verbonden met de ligging. Ooit een eiland, wordt de stad nog altijd omringd door de Atlantische Oceaan. Een lange kustlijn, talloze stranden en promenades geven haar een open, maritieme adem. Het oude centrum ligt als een schiereiland in zee, afgeschermd door geërodeerde stadsmuren die al eeuwenlang de klappen van de golven opvangen. De oceaan is overal: in het ritme van de dag, in de keuken, in de taal. Voor los Gaditanos maakt ze integraal deel uit van wie ze zijn.

Carnaval in Cádiz: satire, sfeer en schatergelach

Cádiz neemt zichzelf niet al te serieus – en dat is precies wat het carnaval hier zo uniek maakt. Geen show vol glitter en pracht, maar een feest van humor, zelfspot en scherpe tongen. Het hele jaar wordt erop gewacht, wekenlang wordt eraan gewerkt, en als het eindelijk losbarst, leeft de stad op als nooit tevoren.

Overal duiken muzikale groepen op: chirigotas, comparsas, coros, cuartetos. Ze zingen over alles wat speelt – politiek, het nieuws, het leven in Cádiz – met teksten die raken én lachen. De chirigotas zijn brutaal en actueel, de comparsas poëtisch en geladen, de coros trekken zingend door de stad op versierde praalwagens. En dan zijn er de cuartetos, die met enkel een kazoo en een goed script iedereen aan het lachen krijgen.

Het officiële concours in het Gran Teatro Falla is een hoogtepunt, maar het echte carnaval speelt zich af op straat. In de wijk La Viña, op pleinen, op trappen. De chirigotas callejeras zingen zonder regels of jury – rauw, vrij en vaak – laten we eerlijk zijn – dronken.

Carnaval in Cádiz is meer dan een straatfeest waar iedereen zich verkleed, het is een uitlaatklep. Een traditie waarin de stad haar ziel laat zien – scherp, warm en zonder schaamte.

____________________________